ETİK VE CPE

SÜREKLİ  MESLEKİ GELİŞİM (CPE-Continuous Professional Education) ŞARTLARI

Uluslararası İç Denetçilerin (CIA) Sürekli  Mesleki Gelişim (CPE) yükümlülükleriyle ilgili koşullar ve raporlama yöntemi aşağıda yer almaktadır.

Sürekli Mesleki Gelişim:

İç denetçiler

Bilgi ve yeteneklerini muhafaza etmek, iç denetim standartları, prosedürleri ve teknikleri ile ilgili gelişme ve değişimleri takip etmek suretiyle, bilgi ve yeteneklerini geliştirmekle sorumludur.

Uluslararası İç Denetçiler için CPE raporlama şartları:

Sertifika sahipleri gerekli eğitim saatlerinin tamamlandığını kendileri beyan ederler. CPE kapsamında beyan edilen saatlerin IIA Board of Regents tarafından oluşturulan kurallara uygun olduğunu kontrol etmek CIA’lerin kendi sorumluluğundadır. CPE Bildirim Formu, CIA’ler tarafından iki yılda bir doldurulur ve Sürekli Mesleki Gelişim ile ilgili tüm şartların yerine getirildiğine dair onaylı/imzalı belge niteliği taşır.

Her CIA, Enstitü (TİDE)’ye CPE bildirim formunu destekleyici (kanıtlayıcı) dökümanlar olmaksızın, iki yılda bir göndermekle yükümlüdür. Her CIA, gönderdiği bildirim formunun bir kopyasını gerekli belgelerle birlikte en az üç sene boyunca tutmakla yükümlüdür. Formlar ve dökümanlar TİDE’nin isteği üzerine,  TİDE ya da TİDE’nin yetkili kıldığı bir kuruma CIA tarafından sunulabilmelidir. TİDE’ye üye olmayan ya da TİDE'ye aidat borcu bulunan CIA'lerin CPE bildirimi işlemi ücrete tabidir. CPE bildirim ücreti 2009 yılı için 50 TL olup, TİDE'nin iletişim bilgileri altında belirtilen Banka Hesabına yatırılması ve TİDE'ye bilgi verilmesi gereklidir. TİDE’ye gönderilen formlara ek olarak CIA’ler tarafından saklanması gereken dokümanlar, uygunluğuna göre, aşağıdaki bilgileri içermelidir:

a) Programın ismi ve/veya içeriğinin tanımı
b) Katılım tarihleri
c) Kurs/programın yeri
d) Sponsor olan organizasyon
e) Kursun bitirildiğine dair yazılı, bağımsız bir sertifika ya da mektup
f) Yayımlanan belgeler, sözlü sunumlar ya da katılınan komiteler ile ilgili destekleyici dökümanlar
g) Kurs sponsoru tarafından tavsiye edilen kredi saatleri

Aktif olarak çalışmakta olan CIA’ler
İç denetim faaliyetlerinde aktif olarak çalışan bir CIA’in, her iki yılda bir 80 CPE saati tamamlaması zorunludur.
Aktif olarak iç denetim yapmayan CIA’ler
Mevcut görevlerinde iç denetim faaliyetlerinde bulunmayan ve bu durumlarını yazılı olarak TİDE-Sertifikasyon Komitesi’ne ileterek onay alan CIA’lerin, her iki yılda bir 40 CPE saati tamamlaması zorunludur. CPE koşullarını yerine getiren bu durumdaki sertifika sahipleri, fiilen iç denetim görevine sahip olmasalar da, CIA ünvanlarını kullanmaya devam edebilir.
Emekli CIA’ler
Emekli olmaları nedeniyle iç denetim faaliyetlerini sürdürmeyen CIA’ler bu durumlarını yazılı olarak TİDE-Sertifikasyon Komitesi’ne ileterek statülerinin “Emekli” olarak değiştirilmesini talep edebilir. Bu durumdaki CIA’lerin CPE yükümlülüğü bulunmamaktadır. “Emekli” sertifika sahipleri, fiilen iç denetim görevine sahip olmasalar da, CIA ünvanlarını kullanmaya devam edebilir.
İnaktif statüsü
CPE yükümlülüklerini yerine getirmeyen CIA’lerin statüsü TİDE-Sertifikasyon Komitesi tarafından doğrudan “İnaktif” olarak değiştirilir ve IIA – Certification Department yazılı olarak bilgilendirilir. “İnaktif” statüsündekiler CIA unvanını kullanamazlar. Aksi takdirde, kullananlar gerekli disiplin kurallarının uygulanması için IIA-Ethics Committee’ye raporlanır.
Statünün tekrar aktif hale getirilmesi
“İnaktif” statüsündeki CIA, Sertifikasyon Komitesi’ne yazılı olarak başvurmak ve geçmiş iki yıllık dönem için 80 CPE saatini tamamladığını raporlamak kaydıyla tekrar “Aktif” statüsüne geçmek için talepte bulunabilir.

UYGUN CPE FAALİYETLERİ

CIA’lerin CPE yükümlülüklerini yerine getirirken, mesleğin yüksek standartlarını gözönünde bulundurarak nitelikli eğitim programlarını seçmeleri beklenmektedir.

CPE programlarının kabul edilebilmesi için, aşağıdaki kriterlere uygun olması gerekmektedir:

1) Belli bir programın kabul edilebilir olup olmadığının belirlenmesindeki en önemli etken, söz konusu programın CIA’in mesleki yeterliğine katkıda bulunacak formal bir eğitim programı olması gereğidir.
2) Kabul edilebilir formal programlar;
a) katılımcıların mesleki yeterliğine katıkıda bulunmalıdır.
b) katılımcıların elde edecekleri bilgi veya programın tamamlanması sonunda edinilecek yeterlik düzeyini açıkça belirten program amaçlarını belirtmelidir.
c) eğitim ve tecrübe önşartlarını belirtmelidir.
d) ilgili konuda kalifiye bireyler tarafından geliştirilmiş olmalıdır.
e) güncel ve geçerli bir program içeriğine sahip olmalıdır.
f) profesyonel bir seviyede ve iç denetim mesleği veya bu meslekle bağlantılı muadil alanlara ilişkin olması gerekmektedir. Aşağıdaki genel konular, diğer CPE kriterlerini sağladığı sürece kabul edilmektedir:

1. Denetim ve muhasebe
2. Yönetim ve iletişim (sözlü ve yazılı)
3. Bilgisayar bilimi
4. Matematik, istatistik ve iş yönetimindeki nicel uygulamalar
5. Ekonomi
6. İş hukuku
7. Finans, üretim, pazarlama ve personel gibi spesifik işletme konuları
8. Kamu, bankacılık, belediye hizmetleri veya enerji gibi özel endüstri alanları. Bu rehberde belirtilenler dışındaki faaliyetler, CIA tarafından mesleki gelişmeye katkıda bulunduğu kanıtlandığı takdirde kabul edilmektedir. Belirli bir faaliyetin kabul edilebilir olup olmadığını destekleyici kanıtlar sunmak suretiyle ispatlamak CIA’in sorumluluğundadır.

CPE kredi hesabı saat bazında yapılmakta olup 1 saatlik faaliyet 1 CPE kredisine denk gelmektedir. CPE kredisi, en az 50 dk olmak üzere tam saatler için verilecektir. Örnek olarak, 100 dk.lık sürekli eğitim iki saat yerine geçecektir. Ancak, 50-100 dk arası eğitimler, sadece 1 saat olarak değerlendirilecektir. Sadece sınıf veya kabul edilebilir bireysel çalışma saatleri geçerlidir. Bölümleri 50 dk.dan az devamlı konferanslar veya kongrelerde, bölümlerin toplamı, bir tek bütün gibi değerlendirilmelidir. Örneğin, beş adet 30 dk.lık sunum 150 dk. ve dolayısıyla 3 saat olarak değerlendirilmelidir.

CIA Sınavı

CIA sınavını geçenlere 80 CPE saati verilmektedir. Bunun 40 saati sınavın geçildiği, 40 saat ise takip eden yıl içindir.

Katılınan Eğitim, Kongre ve Konferanslar

Raporlanan her 2 yıllık dönemde, eğitim kategorisinde kabul edilebilecek azami CPE saati sayısı 80’dir. Eğitim faaliyetleri şunları kapsamaktadır:
a) Ulusal ve yerel denetim ve muhasebe organizasyonları tarafından sunulan seminer ve konferans gibi mesleki eğitim ve gelişim programları,
b) Ulusal ve yerel denetim ve muhasebe organizasyonları ve şubelerinin toplantılarındaki teknik oturumlar,
c) Kurum içi formal eğitim programları,
d) Diğer sponsorların (endüstriyel, mesleki örgütler, vb.) programları,
e) Kazanılan diğer sertifika sınavları:
- Sınavın geçildiği yılda azami 80 saat verilebilir,
- Diğer bir muhasebe veya denetim sınavının her bir bölümü için 20 saat verilir (Örneğin, CPA veya CA sınavı).
- Diğer mesleki sertifikasyon sınavlarının başarıyla geçilmesi durumunda verilecek CPE saatleriyle ilgili olarak TİDE’ye başvurulmalıdır.
g) Tamamlandığına ilişkin belgeleri içerecek şekilde, iç denetime ilişkin formal yazışma ve bireysel çalışma programları.

Yayınlar

Her iki-yıllık dönem için yayın kategorisinden en fazla 50 saatlik kredi alınabilir.  Genelde, aşağıdaki kısıtlamalar dahilinde, tek satır aralıklı yazılmış bir tam dergi sayfası 2 saatlik CPE kredisine eşittir :
a) Kitaplar - 50 Saat
b) Makaleler - 25 Saat
c) Araştırma Raporları - 25 Saat.
Yayınlara yapılacak olan katkılar iç denetimle ya da Genel Bilgi Grubuna (Common Body of Knowledge) bağlı disiplinlerle ilgili olmalıdır. Eğer CIA’ler kendi profesyonel denetim yetkinliklerine katkıda bulunduğunu gösterebiliyorsa, doğrudan iç denetim ile ilgili olmayan kitaplar veya makaleler de kabul edilebilir.

Verilen Eğitimler ve Yapılan Sunumlar

Her iki-yıllık dönem için verilen eğitimler ve yapılan sunumlar kategorisinden en fazla 50 saatlik kredi alınabilir.
a) İlk eğitim/sunum için sayılacak kredi saati, eğitim/sunum süresi ve hazırlanma süresinin toplamı dikkate alınarak eğitim/sunum süresinin 3 katı olarak dikkate alınır.
b) Aynı konunun sonraki eğitim/sunumları için bu sadece eğitim/sunum süresi olarak dikkate alınır ve iki-yıllık dönem için en fazla 10 saatlik kredi kabul edilebilir.

Profesyonel Katılımlar

Her iki-yıllık dönem için profesyonel katılımlar kategorisinden aşağıdaki durumlarda en fazla 25 saatlik kredi alınabilir:
a) İç denetim ile bağlantılı bir Meslek Kuruluşuna görevli veya komite üyesi olarak katılmak. Katılımda harcanan her bir geçerli saat için bir saatlik CPE kredisi kazanılır.
b) Kalite güvence gözden geçirme çalışmalarına katılım. Saha çalışmasındaki her bir saat için bir saatlik CPE kredisi kazanılır. Hazırlık yada rapor yazma çalışmaları için CPE kredisi kazanılmaz.
c) Sertifikasyon sınavlarında gözetmenlik. Her biri 3.5 saat olan sınavların her bir kısmının tamamında yapılan sınav gözetmenliği (Örnek olarak CIA yada CCSA sınavlarının her bir Part’ı) için 4 saat lik CPE kredisine hak kazanılır.

Denetim

Bu rehberde belirtilen şartların yerine getirildiğini belirlemek amacıyla, Enstitü (TİDE) uygun gördüğü takdirde CIA’lerin ve/veya kurs sponsorlarının kayıtlarını inceleyebilir. Yanlış bilgilendirmenin olası cezası CIA ünvanının geri alınması olacaktır.

2005 yılında CIA unvanı almaya hak kazanan meslektaşlarımızın 2007-2008 dönemine ait CPE bildirim formlarını 01.05.2009 tarihine kadar sertifikasyon@tide.org.tr adresine iletmeleri gerekmektedir.